محمد الريشهري
523
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
از ميان رونده است " و " استوارى كه دگرگونى نمىپذيرد " ، ناظر به اين معناى قيام است . ب قيام به امور موجودات قيام خدا نسبت به اشياى ديگر ، اخبار از نگاهبانى خداست ، همانگونه كه در حديث منقول از امام رضا عليه السلام درباره خداوند آمده است : " قائمٌ ، خبر مىدهد كه او نگاهبان است " . پس قيام او به امور موجودات ، به اين معناست كه او نگاهبان بقاى آنها و سرپرست امور آنهاست . همانگونه كه در لغت هم " قوام الشىء " ، به معناى " ستونِ آن است كه به آن برپاست " ، آمده و هر گاه گفته مىشود : " فلان كس ، قوامِ اهل خانه و قيام آنان است " ، يعنى او كسى است كه سرپرستِ ايشان است . بنا بر اين ، مىتوان گفت : قائم بودن و قيّوم بودن خدا نسبت به ديگر موجودات ، به اين معناست كه او هستىبخش ، نگاهبان و تدبير كننده آنهاست و موجودات ، از هر جهت ، وابسته به خدا هستند ؛ مانند اين تعابير : " آيا آن كه بر هر نفسى در آنچه به دست آورده ، نگاهبان است [ همانند كسى است كه چنين نيست ] ؟ " و " استوار به دادگرى " و " اى كسى كه همه چيز به او استوار است ! " را مىتوان ناظر به معناى دوم قيام دانست . قرآن " خدا كه همواره به عدل ، قيام دارد ، گواهى مىدهد كه جز او هيچ معبودى نيست ؛ و فرشتگانِ [ او ] و دانشوران [ نيز گواهى مىدهند كه : ] جز او ، كه توانا و فرزانه است ، هيچ معبودى نيست " . " آيا كسى كه بر هر شخصى بدانچه كرده ، مراقب است [ مانند كسى است كه از همه جا بىخبر است ] و براى خدا شريكانى قرار دادند ؟ بگو : " نامشان را ببريد . آيا او را به آنچه در زمين است و او نمىداند ، خبر مىدهيد ، يا سخنى سطحى [ و ميانتهى ] مىگوييد ؟ " . [ چنين